"Książka i możność czytania to jeden z największych cudów ludzkiej cywilizacji" Maria Dąbrowska::Książka i możność czytania to jeden z największych cudów ludzkiej cywilizacji" Maria Dąbrowska "Książka i możność czytania to jeden z największych cudów ludzkiej cywilizacji" Maria Dąbrowska

Historia Biblioteki

 

"Książka i możność czytania, to jeden z największych cudów ludzkiej cywilizacji".

M. Dąbrowska

 

Tło historyczne

       Historia Biblioteki rozpoczęła się już w 1935r., kiedy to „Kronice Gminnej „gminy Dmosin powiatu brzezińskiego , województwa łódzkiego, którą założona dnia 11 listopada 1934 r. nadana ku upamiętnieniu dziejów gminy Dmosin, kiedy prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej był prof. Ignacy Mościcki a pierwszym marszałkiem Polski był twórca niepodległości państwowej i Pierwszy Naczelnik Państwa Józef Piłsudski, zapisano że uchwałą Rady Gminny w roku 1935 podjęto inicjatywę założenia „Gminnej Biblioteki" im. I – go Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Zakładano że Biblioteka mieścić się będzie w lokalu Zarządu Gminy Dmosin, zebrano na ten cel wyniosła okrągłą liczbę książek 90 egzemplarzy. Takie były plany, lecz nie mamy żadnych dokumentów potwierdzających realizację tych zaszczytnych planów.

     Uznajemy więc, że Gminna Biblioteka Publiczna w Dmosinie swój początek ma w powojennej Polsce wtapiając się w strukturę administracyjną kraju i dawnego powiatu brzezińskiego.

    Radykalne zmiany ustrojowe, jakie dokonały się w Polsce po II wojnie światowej postawiły nowe zadania - bardziej zorganizowanych form działania niż to jak miało miejsce w okresie międzywojennym. Pierwszym i najważniejszym posunięciem w dziedzinie polityki bibliotecznej był Dekret z 17 kwietnia 1946r. o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi. Większość postanowień Dekretu dotyczyła sieci publicznych bibliotek samorządowych.

    Zasadniczym novum było stwierdzenie, iż „Celem prowadzenia w społeczeństwie jednolitej działalności kulturalnej za pomocą książki i bibliotek oraz umożliwienie każdemu obywatelowi korzystania ze zbiorów bibliotecznych całego kraju, tworzy się ogólnokrajową sieć bibliotek publicznych utrzymywanych przez Państwo lub inne związki publiczno- prawne"

   Było to obok nałożenia na związki samorządowe obowiązku zakładania i utrzymywania publicznych bibliotek powszechnych, najpoważniejsze i najistotniejsze dla rozwoju bibliotekarstwa polskiego postanowienie. Wykreowany Dekret z 1946 r. o bibliotekach publicznych w Polsce, wdrożony został w latach 1946/1950; na wsiach obejmował biblioteki gminne uzupełnione punktami bibliotecznymi we wsiach sołeckich. Dekret zapoczątkował budowę sieci bibliotek publicznych od podstaw. Nie było przecież księgozbioru, lokali , sprzętu, kwalifikowanej kadry. Była to sieć ściśle powiązana z terenowym układem jednostek administracji państwowej.

   Ważną datą dla bibliotekarstwa wiejskiego jest dzień 16 stycznia 1949 r. – otwarto wtedy w kraju – przy udziale czołowych przedstawicieli władz państwowych ,wojewódzkich i powiatowych równocześnie 1600 bibliotek gminnych a o około dwudziestu tysięcy punktów bibliotecznych. Powstała ogólnopolska sieć biblioteczna obejmująca biblioteki różnych typów. Do 1951 roku są pod nadzorem Ministerstwa Oświaty , po czym nadzór przejmują poszczególne resorty Ministerstwa Kultury i Sztuki. Od tego czasu datuje się stały i konsekwentny rozwój bibliotek publicznych jak i naszej placówki.

   Biblioteka jak i punkty biblioteczne odegrały w pierwszych latach po wojnie bardzo ważną rolę jako placówki uczestniczące w walce z analfabetyzmem, zapewniając stały dostęp do książki, dzieciom i młodzieży jak i powszechnej edukacji społeczeństwa

   W Księdze Inwentarzowej Nr 1 Gromadzkiej Biblioteki Publicznej w Dmosinie, pierwszego wpisu, 320 książek dokonano 14 stycznia 1949r. i tę datę przyjęto jako początek działalności Gromadzkiej Biblioteki w Dmosinie. W latach 1957 – 19... na terenie gminy działało kilkanaście punktów bibliotecznych w różnych miejscowościach , a mieściły się w szkołach , świetlicach wiejskich jak i prywatnych mieszkaniach.

  Za organizację i funkcjonowanie bibliotek w gminach odpowiedzialne były biblioteki powiatowe, sprawujące nadzór organizacyjny i merytoryczny oraz zaopatrujące punkty biblioteczne w kompletny książek. Do pracy bibliotek powiatowych i gminnych skierowano przodujących nauczycieli, co ten fakt potwierdza - zatrudnienie w dmosińskiej bibliotece Pani Józefy Kosma , nauczycielki ze Szkoły Podstawowej w Dmosinie.

   W latach 1957-1990, na terenie gminy działało już kilka punktów bibliotecznych, w różnych miejscowościach, a mieściły się w szkołach, świetlicach wiejskich jak i prywatnych mieszkaniach. W Lubowidzy i Ząbkach taki punkt powstał w 1957r., kolejne: W Kałęczewie 19621r., Rozdzielnej i Nagawkach w 1969r., a także w Szczecinie i Nadolnej

  W Polsce w 1954 r. w terytorium gmin uległo zmianie gdyż ich miejsce tworzono gromady a nawet liczba tych jednostek administracyjnych w znacznej części uległa zwiększeniu, a co za tym idzie zaczęto masowo wtedy zakładać biblioteki tam gdzie biura gromad. Na terenie gromady Dmosin powstały biblioteki w Nadolnej w latach 1955- 1968, Woli Cyrusowej, Kołacinie. Kiedy okazało się , że małe jednostki administracyjne nie zdają w praktyce egzaminu, zaczęto stopniowo likwidować słabsze gromady a w rezultacie i biblioteki. Liczba bibliotek w skali kraju w roku 1972 bardzo zmalała. W Likwidowanych gromadach biblioteki przekształcano w filie biblioteczne, a wtedy to Gromadzką Bibliotekę w Kołacinie przekształcono w Filię Biblioteczną naszej placówki. W roku 1973 w związku ze zmianami administracyjnymi w kraju nazwę Gromadzka Biblioteka w Dmosinie zastąpiono nazwą używaną do dziś tj. Gminna Biblioteka Publiczna w Dmosinie

   W okresie po II wojnie światowej do 1975 Gromada Dmosin należała administracyjnie do powiatu brzezińskiego i województwa łódzkiego, kiedy w 1975 roku wprowadzono dwustopniowy system administracyjny, zlikwidowano powiaty , a w ich miejsce powołano województwa , Gmina Dmosin włączona została do województwa skierniewickiego a przez co nadrzędną jednostką merytoryczną dla naszej Biblioteki była Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Skierniewicach

   Kolejna zmiana to rok 1998r., kiedy po ponownym utworzeniu powiatów i nowych województw- Gminę Dmosin włączono do powiatu łódzkiego wschodniego oraz do województwa łódzkiego. Przez co w konsekwencji nadzór merytoryczny nad nasza placówką sprawowała Wojewódzka i Miejska Biblioteka im. J. Piłsudskiego .

   Dnia 1 stycznia 2002r. utworzono powiat brzeziński, który utworzyły gminy: Jeżów, Rogów, miasto i gmina oraz Dmosin . Od tego czasu Miejska Biblioteka Publiczna im . Juliana Tuwima w Brzezinach jest naszą nadrzędną placówką merytoryczną. Kolejne zmiany dla naszej placówki przyniósł rok 2006.

   Wtedy to Uchwałą Nr XXXV/204/06 Rady Gminy Dmosin z dnia 26 kwietnia 2006r., z późniejszymi zmianami przekształcono w samorządową instytucję kultury pod nazwą Gminna Biblioteka Publiczna w Dmosinie. Osobowość prawną uzyskała po wpisie do Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez Gminę Dmosin. Siedziba Biblioteki pozostała bez zmian. Instytucja kultury przejęła księgozbiór i wyposażenie dotychczasowej Biblioteki. Nadal służy zaspokajaniu potrzeb czytelniczych, kulturalnych, oświatowych i informacyjnych naszego społeczeństwa